Menu Zamknij

Dzień 3 maja nie tylko przypomina nam o ważnym wydarzeniu historycznym, a także uczy o wartościach, na których zbudowana jest nasza tożsamość narodowa. 

Konstytucja 3 Maja została uchwalona w 1791 roku, w trudnym dla Polaków czasie. 

Rzecząpospolitą rządził wówczas król Stanisław August Poniatowski, który początkowo próbował budować bezpieczeństwo w państwie za cenę uległości i ustępstw wobec potężnego sąsiada – Rosji. Bliska przyjaźń króla z carycą Katarzyną Wielką nie przyniosła jednak Polsce spokoju i rozkwitu. 

 

Rozbiór dokonany w 1772 roku przez trzy czarne orły – Prusy, Rosję i Austrię był wielkim wstrząsem dla wszystkich obywateli kraju. Zapoczątkowano wówczas szereg reform celem wzmocnienia państwa. 

W polityce Stanisława Augusta można zauważyć dążenia do ograniczenia roli oligarchii magnackiej, modernizację instytucji w duchu oświeceniowym oraz działalność na polu oświaty i kultury. 

Powołana w 1773r, podległa królowi, Komisja Edukacji Narodowej, rozpoczęła gruntowną reformę oświaty. Zmodernizowano uniwersytety w Krakowie i w Wilnie. Opracowano programy nauczania oraz elementarz dla szkół parafialnych. 

Trudno przecenić osobisty wpływ mecenatu Stanisława Augusta Poniatowskiego na najróżniejsze dziedziny nauki, kultury i sztuki.  

Reformy objęły także gospodarkę i politykę. W toku obrad Sejmu Czteroletniego rozpoczęto realizację projektu głębokich reform ustroju Rzeczpospolitej. 

Zwieńczeniem tych przemian miało być porozumienie zawarte pomiędzy królem Stanisławem Poniatowskim, a stronnictwem patriotycznym oraz uchwalenie przełomowego aktu prawnego, wzorowanego na hasłach rewolucji francuskiej: “wolność, równość, braterstwo”. 

Nowa Ustawa Rządowa nazwana Konstytucją 3 Maja umożliwiała głębokie reformy społeczne, wojskowe i gospodarcze. Zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, zamiast dotychczasowej – elekcyjnej (nowym władcą miał zostać potomek króla). 

Konstytucja znosiła przywilej liberum veto, umocniła władzę centralną i rozszerzyła prawa mieszczan. Miała stać się fundamentem pod budowę nowoczesnego i silnego państwa polskiego. 

Pomimo, że wkrótce po zaprzysiężeniu Ustawy Zasadniczej nastąpił stopniowy upadek Rzeczypospolitej, aż do całkowitego pozbawienia państwa suwerenności, jednak tradycja konstytucyjna przetrwała.  

Dziś w Polsce Konstytucja stanowi najważniejszy akt prawny regulujący funkcjonowanie państwa i wszelkich organów władzy publicznej.  

W Konstytucji zawarte są także najważniejsze wartości, jakimi powinni kierować się obywatele. Należą do nich:  

  • niezbywalna godność, która towarzyszy nam od początku naszego istnienia; godność człowieka posiada najwyższą wartość, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych; 
  • wolność 
  • równość wobec prawa 
  • sprawiedliwość 
  • suwerenność  
  • praworządność 

Wszystkie te wartości są także bliskie społeczności naszej szkoły, której patronem, jako symbolu ważnego kroku w rozwoju polskiej myśli politycznej i dążenia do suwerenności oraz równych praw obywateli jest Konstytucja 3 Maja. Nosząc jej imię Szkoła Podstawowa nr 29 we Wrocławiu jest miejscem kształtowania młodych pokoleń, które mają kontynuować dziedzictwo patriotyzmu i troski o wspólne dobro.